Verkeersplan voor een evenement (RVV)

Zodra een evenement invloed heeft op de openbare weg - een straat die dicht gaat, een parkeerterrein dat wordt omgebouwd tot fietsenstalling, een omleiding voor doorgaand verkeer - vraagt de gemeente om een verkeersplan. Sommige gemeenten noemen het een mobiliteitsplan, andere een verkeersplan; de inhoud komt in de praktijk op hetzelfde neer. Het is het document waarin je beschrijft hoe bezoekers, omwonenden, hulpdiensten en doorgaand verkeer zich tijdens je evenement veilig kunnen verplaatsen, en het wordt meestal beoordeeld als onderdeel van de evenementenvergunning.

Waarom bebording de officiële RVV volgt

Verkeersborden in Nederland zijn geen vormvrij ontwerp: vorm, kleur en betekenis van elk bord liggen vast in bijlage 1 van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990), te raadplegen op wetten.overheid.nl. Het bekende ronde rode bord waarmee je bij een evenement vaak een straat afsluit voor alle verkeer (C1) en het blauwe vierkante bord waarmee je een parkeerterrein aanwijst (E1) zijn daarvan twee voorbeelden; onderborden geven vaak nog een uitzondering aan, zoals “uitgezonderd bestemmingsverkeer” of een geldig tijdvak. Alleen deze officiële modellen hebben rechtsgeldigheid voor weggebruikers - een zelfgemaakt bordje met “omleiding” erop is voor een weggebruiker duidelijk, maar heeft niet dezelfde juridische status als een RVV-bord dat door of namens de gemeente is geplaatst op basis van een verkeersbesluit. Daarom loopt de plaatsing van tijdelijke bebording bij een evenement altijd via de gemeente, ook als een verkeersadviesbureau de bebording voor je regelt en fysiek plaatst.

Wat hoort er in een verkeersplan?

De meeste gemeentelijke formats voor een verkeersplan vragen om dezelfde onderdelen, ook al verschilt de exacte indeling per gemeente:

Zie voor een uitgewerkt voorbeeld het format verkeersplan van gemeente Meierijstad en de toelichting op het mobiliteitsplan van gemeente Amsterdam. Gebruik dit als illustratie: elke gemeente stelt haar eigen format en eisen vast.

Hulpdiensten: waarom een vrije doorgang niet onderhandelbaar is

Een afsluiting voor gewoon verkeer mag nooit betekenen dat brandweer, ambulance of politie een plek op of rond het terrein niet meer kunnen bereiken. Veel gemeenten hanteren hiervoor een concrete maat: een obstakelvrije doorgang van 3,5 meter breed en 4,2 meter hoog, gedurende de volle looptijd van het evenement - dus ook op momenten dat een straat feitelijk is afgesloten voor bezoekers. De exacte norm kan per gemeente en per locatie net iets afwijken, dus neem dit expliciet op in overleg met de gemeente en de veiligheidsregio. Deze hulpdienstroutes moeten bovendien aansluiten op de vluchtroutes uit je ontruimingsplan: een aanrijroute die op papier vrij is, maar in de praktijk dezelfde route is als waarlangs bezoekers bij een ontruiming naar buiten stromen, botst in de praktijk.

Verkeersregelaars: wie mag het, en wat mogen ze?

Voor complexere kruispunten of drukke oversteekpunten zet je vaak beroepsverkeersregelaars in - agenten of daartoe bevoegde BOA’s. Voor de meeste overige posten, zoals de in- en uitgang van een parkeerterrein, volstaan evenementenverkeersregelaars: vrijwilligers of medewerkers die jaarlijks een verplichte instructie volgen bij Stichting Verkeersregelaars Nederland (SVNL). Met een geldige instructieverklaring zijn zij, ongeacht de gemeente, een jaar lang landelijk inzetbaar bij evenementen. Belangrijk om te weten: de aanwijzingen van een verkeersregelaar gaan voor op de reguliere verkeersregels en -borden - weggebruikers moeten dus de regelaar volgen, ook als dat in schijnbare tegenspraak is met een bord.

Samenwerking met gemeente en politie

Een afsluiting of omleiding op de openbare weg regel je niet zelf: de gemeente stelt hiervoor een verkeersbesluit vast en is verantwoordelijk voor de tijdelijke verkeersmaatregelen, ook als een extern bureau het verkeersplan voor je opstelt en de bebording feitelijk plaatst. Een verkeersbesluit kent doorgaans een bezwaarprocedure, dus lever je verkeersplan ruim voor je evenement aan - hoeveel ruimte je daarvoor moet nemen, verschilt per gemeente en hangt samen met de doorlooptijd van de vergunningsaanvraag als geheel. Bij een evenement met een hogere risicoklasse betrekt de gemeente vaak ook de politie inhoudelijk bij het verkeersplan, bijvoorbeeld voor de inzet van verkeersregelaars op kruispunten met veel doorgaand verkeer.

Aansluiting op vergunning en calamiteitenplan

Een verkeersplan staat niet op zichzelf. De hulpdienstroutes moeten kloppen met de scenario’s uit je calamiteitenplan, de parkeer- en aanrijcapaciteit moet passen bij het bezoekersaantal uit je risicoanalyse, en de omleidingsroutes moeten aansluiten op wat je in de vergunningsaanvraag over bereikbaarheid hebt toegezegd. Wijzigt er tijdens de voorbereiding iets aan het terreinontwerp of het verwachte bezoekersaantal, werk dan ook het verkeersplan bij en meld dat aan de gemeente - een verkeersplan dat alleen nog op papier klopt, is voor hulpdiensten op de dag zelf weinig waard.